Doğanın insanlar üzerinde ki etkileri hem olumsuz, hemde olumlu yönleri bulunmaktadır. olumsuz yönleri ise yine insanlar tarafından bozulmuş tabiat dengeleri nedeniyle olmaktadır.



DENİZ DALGALARI:Kıyı bölgelerdekibiyoçeşitlilikte etkili olabilir.Kasırga ya açık bölgelerdeşiddetli fırtınalarla çok yıkıcı etkileri olur. Aşırıdalgalar deniz turizmini ve deniz yolu taşımacığını olumsuzetkiler. Tsunami bir doğal afettir. Kıyılarda çeşitli aşınmave biriktirme şekilleri oluşumunu sağlar. Balıkçılığı daetkiler.Son dönemlerde dalga enerjisi üzerine ciddi çalışmalaryapılmaktadır.


RÜZGÂR:Bitkilerin yayılmasındatozlaşmasın da son derece önemlidir.Sıcaklığı ve sıcaklığınetkilediği her şeyi etkiler.Havayı temizletici özelliğivardır.Deniz turizmi için olumsuzluktur.Çok şiddetli rüzgârlar(Fırtına) doğal afetlere neden olabilir. Bazı yerlerde rüzgârsantralleri ile enerji üretilir. Ayrıca geçmiş asırlarda vegünümüzde de taşımacılıkta rüzgâr gücündenfaydalanılmaktadır.Bir bölgedeki hava kütlelerinin taşıyıcıgücü rüzgarlardır.

TOPRAK:Canlıların önemli yaşamalanlarından biridir.Milyonlarca canlıya barınma imkânısağladığı gibi tarımın üzerinde yapıldığı alan olmasısayesinde her türlü besinin de ana kaynağıdır.İnsanlarınhayatlarını devam ettirebilmeleri için ihtiyaçları olan besinmaddelerinin en önemli yetişme alanıdır.Seramik çanak çömlekvb kullanım alanları vardır.En önemli sorunu topraklarınkirletilmesi ve erezyondur.Ayrıca toprağın verim gücü topraktanfaydalanmayı etkilemektedir.Özelliklerine göre faydalanmayoğunlukları da değişir.Verimli alanlarda nüfus daha yoğunverim azaldıkça nüfus ve yerleşme sayısı azalmaktadır.


KAYAÇLAR:Yer kabuğunun anamalzemesidir. Ayrışarak toprak malzemesi olur.Tüm canlı hayatınbeslenmesi ve barınması için gerekli ana malzemedir.Hayatımızınher anında olan bir unsurdur.Özellikle yapı malzemesi olarakkullanılır.Ayrıca süs eşyası yapımında, enerji kaynağıolarak da kullanılır.Birçok sanayi dalının ham maddesidir.Bünyelerindeki birçok element veya mineraller değerli madenlerioluşturmaktadır.




BİTKİLER:İnsanların ve canlılarınen önemli besin kaynağıdır.Dünya fotosentez dengesinde çokönemlidir.Besin zincirinin en önemli halkasıdır.Dünyada bir çokkullanım alanları vardır,kozmetik ilaç sanayi ev eşyaları vb .


İklim ve toprak özelliklerine göreyetişen bitki örtüsü, insanların faaliyetlerini değişikşekilde etkiler.Ormanların yakının*da bulunan insanlar,ormanların çeşitli doğal güzellikleri yanında ke*restesinden deyararlanır. Orman ürünlerine dayalı çeşitli sanayifaaliyetlerinde bulunurlar. Buna karşılık bozkırlarda yaşayanin*sanlar, ancak buraları mera olarak değerlendirebilir.



SICAKLIK: Canlıların hayatlarını devam ettirebilmeleri için normal bir sıcaklık gerekir.Canlılar çok yüksek ve çok düşük sıcaklıkların olduğu yerlerde yaşamakda zorlanır.Canlılara uygun koşulların ortaya çıkması ve bu koşulların devamlılığında sıcaklık şartları direk etkilidir. Aşırı sıcak ve soğuk insan hayatını olumsuz etkiler. Giyim sağlık,tarım, hayvancılık, turizm, ulaşım, ticaret gibi ekonomik faaliyetleri olumsuz etkiler.


HAVA:İnsanlar için hava , hayati öneme sahiptir.Bütün canlılar besinsiz, susuz uzun süre yaşayabilir ama, havasız yaşayamaz.Nefes alırken akciğerlerimize hava dolar. Aldığımız bu havanın oksijeni, kanımızın temizlenmesini sağlar. Fakat hava kirliliği canlıların sağlığını olumsuz yönde etkiler.
YAĞMUR: Yağmur su döngüsünün önemli bir parçasıdır.Canlıların hayatının devamı için suya ihtiyaç duyarlar ve bu suyun kaynaklarından bir tanesi de buharlaşan nemin yağmur olarak yüzeye dönmesidir.Bitkiler,hayvanlar için tüm canlılar için son derece önemlidir.Aşırı yağmurlar olumsuz etkiler doğurabilir.Seller,heyelan, turizmi olumsuz etkileyebilir.


KAR:Sıcaklık koşullarının belirlenmesinde etkili olabilir.Özellikle kuru ve soğuk geçen kış günlerinde kar yağması havayı yumuşatır.Bu olay bir çok bitkinin aşırı dondan etkilenmesini engeller.Bahar dönemlerimde ani kar erimeleri olumsuzluklara yol açabilir (sel).Yine bu kar erimeleri önemli bir su kaynağıdır.Kışın kar yağışları bitkiler için koruyucu bir etki yaparar. Giyim tarzımızı ve sağlığımızı etkiler. Tarım için önemlidir. Tarım ürünleri soğuğa karşı koruduğu gibi toprak nemimin artmasına ve yeraltı suyunun zenginleşmesine katkı sağlar. Deniz turizmine olumsuz etki yaparken kış turizmine (kayak) imkân sağlar.


HAYVANLAR:Ekosistem içerisinde önemlibir elemandır.İnsanlar için önemli bir besin kaynağıdır.Doğadamevcut dengenin önemli bir halkasıdır.Bişr çok bölgede önemlibir ekonomik faaliyettir. Doğal dengenin önemli unsurlarındanbiridir. Besin ve şifa kaynağıdır. Evcil hayvanlar sayesindeinsanlar için büyük bir nimettirAvcılık açısından daönemlidir.


NEM: Biyoceşitliliğin yoğun olduğubölgeler nemli ve sıcak alanlardır.Doğada canlıların uygunkoşullar bulabileceği bir alan yaratır.Yağışı ve sıcaklığıetkiler. Bunların etkilediklerine de dolaylı da olsa etki eder.Nemin ve yağışın bol olduğu alanlar bitki örtülerinin gür vesık olduğu, ılıman iklim şartlarının yaşandığıalanlardır.Nemin az olduğu alanlar kuraklık şartlarının arttığıve ekonomik faaliyetlerin çeşidinin az olduğu alanlardır.

DAĞ:Yükselti ,iklim ve ekonomiközelliklerine göre tercih edilebilen alanlar olabilir.Geneldeyerleşme için elverişsiz nüfusun seyrek olduğuyerlerdir.Yükselti değerlerine göre kışın kar yağışları vebuzullaşma görülebilir.Buda önemli bir tatlı su kaynağıoluşturur.
Dağlar yüksek ve engebeli yapısıylatarıma elverişli arazilerin az olduğu, gerek eğimli ve sarp yerşekilleri gerekse aşırı kar yağışları ile ulaşımın zorolduğu, geçim kaynaklarının az olması nedeni ile de nüfus veyerleşmelerin seyrek olduğu alanlardır.


AKARSU:İnsanlar için önemli bir sukaynağıdır.Ekonomik faaliyetlerimize direk etki yapar,önemli birenerji üretim alnları ,tarımda sulama merkezleridir. Tarım,sulama, balıkçılık, turizm (rafting, piknik),yüzmek, serinlemek,enerji üretimi ve daha pek çok alanda insanlığa imkan sağlar.


MAĞARA:İnsanlar için geçmişdönemde önemli bir sığınma alanıdır.Günümüz koşullarındadaha çok turizm ve doğal güzellik ve şifa merkezi olarakkullanılabilir

OVA:Önemli bir yerleşme alanlarıdır.Düz alanlardır.Ekonomik faaliyetlere ,ulaşıma yerleşmeyeelverişli yapısı ovaları cazip kılar en önemli özellikleriverimli topraklarla kaplı olmasıdır.