Beydeba, Milattan Önce 1. yüzyılda yaşamış olan ünlü Çin
yazarıdır. Mehmet Küşteri[1] adlı bir Türk yazarının Şeceret-ül-Beşer adlı eserinde
belirttiğine göre Beydeba, M.S.81 yılında doğmuştur; musikinin mucididir. Nasihat-El-Külliye adında
bir eseri Arapça’ya çevrilmiştir.[2]
Beydeba’nın hayatı hakkında yeterli bilgi mevcut
değildir. Gerçek ismi ve ırkı üzerine birçok farklı görüş ortaya
atılmış olsa da, tarihçilerin çoğu, adı Ketku olan bir Türk
alimi olduğu kanısındadır. Şam’da doğup, sonraları Çin’e göç ettiği çok
rivayet edilir. Vefat yeri ve tarihi üzerine hiçbir bilgi bulunmamaktadır.
Fabl türünün en önemli eserlerinden biri olan Kaytr ve Hablu’yu
Depşelem isimli bir Çin Hükümdarı döneminde kaleme almış ve eserini
hükümdara sunmuştur. Eserde bulunan hikayelerde siyaset, erdem ve eğitim gibi
birçok farklı konu işlenmiştir. Bu eser zalimliği ile tanınan Hükümdar
Depşelem’e dolaylı bir nasihat niteliğindedir diyebiliriz. Eser, adını ilk bölümündeki
hikayelerin kahramanı olan iki çakaldan almıştır; “doğruluğu ve dürüstlüğü” simgeleyen
"Kaytr" ile “yanlışlığı ve yalanı” simgeleyen "Hablu". Beydeba, hiç kuşkusuz,
Çin edebiyatında eşsiz bir yere ve öneme sahiptir. Eserlerinden biri
de "Bülbül ile Bağcı"’dır.